اشتغال به تجارت، در قالب یک شرکت یا به عنوان شخص حقیقی، ممکن است فرد را با حالتی تحت عنوان ورشکستگی، روبرو کند که قرار گرفتن در این حالت، بدین معنا می باشد که تاجر، از تادیه دیون و وجوهی که بر عهده او می باشد، ناتوان شده و به عبارتی، مخارج و تعهدات او، بیشتر از درآمد و کارکرد او بوده است. هنگامی که شخص حقیقی یا حقوقی ای در حالت ورشکستگی قرار می گیرد، تمام دیون موجل او حال شده و طلبکاران باید، بدهی خود را اعلام کرده تا مدیر تصفیه یا اداره تصفیه امور ورشکستگی، به این مسائل، رسیدگی کرده و با در نظر گرفتن دارایی های تاجر، اقدام به تصفیه بدهی های تاجر نماید که این اداره، وظایف و ساختار مربوط به خود را دارد و بهره بردن از خدمات آن، همچنین، مراجعه به آن در خصوص امور ورشکستگی، نیازمند شناخت و اطلاع از قواعد و ساختار این اداره است.
از این رو، در مقاله حاضر، بیان می شود اداره تصفیه امور ورشکستگی چیست و ساختار و وظایف آن، چه می باشد؛ سپس، در خصوص سامانه اینترنتی و امکان ورود به سایت این اداره، صحبت کرده و نشانی دفاتر مراجعه حضوری آن در تهران داده می شود. اداره تصفیه چیست قبل از پاسخ به این پرسش که اداره تصفیه امور ورشکستگی چیست و وظایف آن چه می باشد؟ لازم است تا اندکی در خصوص مفهوم ورشکستگی، از منظر قانون تجارت، توضیح دهیم و بگوییم که شامل چه افرادی می گردد و پس از آن، در خصوص این امر که اداره تصفیه امور ورشکستگی چیست و وظایف آن چه می باشد، صحبت کنیم. ورشکستگی، یکی از نهادهای پیش بینی شده در قانون تجارت است و در شرایط خاصی، بر اشخاص حقیقی یا حقوقی ای که شغل خود را تجارت قرار داده اند، عارض می گردد. مقصود از شرایط خاص، وجود شرایط ورشکستگی در قانون تجارت می باشد. ماده 412 قانون تجارت، به تعریف ورشکستگی و شرایط آن پرداخته است. این ماده، مقرر می دارد: "ورشکستگی تاجر یا شرکت تجارتی در نتیجه توقف از تادیه وجوهی که بر عهده او است، حاصل می شود." بر این اساس، چنانچه تاجر یا شرکت تجارتی، در تادیه دیون خود، دچار توقف شده و از انجام این امر، ناتوان گردند، شرایط ورشکستگی، رخ داده و به شخص حقیقی یا حقوقی دچار این حالت، ورشکسته می گویند. بر اساس ماده 418 قانون تجارت: "تاجر ورشکسته، از تاریخ صدور حکم، از مداخله در تمام اموال خود حتی آنچه که ممکن است در مدت ورشکستگی عاید او گردد، ممنوع است. در کلیه اختیارات و حقوق مالی ورشکسته که استفاده از آن موثر در تادیه دیون او باشد، مدیر تصفیه، قائم مقام قانونی ورشکسته بوده و حق دارد به جای او از اختیارات و حقوق مزبوره استفاده کند." بر اساس این ماده، پس از رخ دادن ورشکستگی، شخص حقیقی یا حقوقی، از مداخله در اموال خود و انجام معامله و پرداخت دیون، ممنوع بوده و همه چیز، بر عهده مدیر تصفیه یا اداره تصفیه است. مدیر تصفیه، شخصی است که دادگاه، تعیین می نماید تا با نظارت یک عضو ناظر که وی نیز از سمت دادگاه تعیین شده، بر امور مربوط به تصفیه بدهی های ورشکسته، رسیدگی کنند و اموال و دارایی های او را در این جهت، مدیریت نمایند. البته، در شهرهایی که به موجب قانون، اداره تصفیه، تاسیس شده، به جای مدیر تصفیه، اداره تصفیه امور ورشکستگی، به مسائل تاجر یا شرکت تجارتی ورشکسته، رسیدگی می کند. ماده یک قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی، در خصوص این اداره، مقرر می دارد: "در هر حوزه دادگاه شهرستان كه وزارت دادگستری مقتضی بداند، اداره تصفيه، برای رسيدگی به امور ورشكستگی، تاسيس می نمايد و در اين موارد، عضو ناظر، تعيين نخواهد شد." بر اساس این ماده و توضیحات فوق، در پاسخ به این پرسش که اداره تصفیه امور ورشکستگی چیست؟ باید گفت، اداره تصفیه، نهادی است که به تشخیص وزارت دادگستری، در هر حوزه قضایی ای که لازم باشد، برای رسیدگی به امور ناشی از ورشکستگی و تصفیه بدهی ها و مدیریت اموال تاجر در این زمینه، تشکیل و تاسیس می گردد و بدون وجود عضو ناظر، به مسائل مربوط به تاجر یا شرکت ورشکسته، رسیدگی می کند.