دادخواست الزام به تهیه مسکن مستقل چیست؟ داشتن مسکن از ملزمات شروع زندگی مشترک است زیرا یکی از اهداف زوجین از ازدواج تشکیل خانواده و سکنی در کنار یکدیگر است . از طرفی به محض وقوع عقد نکاح زوجین دارای حقوق و تکالیف نسبت به هم می شوند که تمکین حق شوهر (زوج) و دریافت نفقه از حقوق زن (زوج) است. مطابق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی اصلاحی ۱۳۸۱ نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، اثاث منزل، هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه یا مرض.
بنابراین از جمله حقوق زن و در حیطه نفقه او مسکن متناسب شان زوجه و اثاث منزل مورد نیاز است.
لذا زوجه (زن) می تواند با دادن دادخواست الزام به تهیه مسکن علیه شوهر (دادخواست الزام به تهیه مسکن) از دادگاه تقاضای الزام خوانده به تهیه مسکن مستقل نموده و زوج موظف خواهد بود که منزلی در شان زوجه که تشخیص آن با دادگاه خانواده رسیدگی کننده است تهیه کند. خواه خریداری کرده یا اجاره نموده یا مستنداتی به دادگاه ارائه نماید که منزل مورد نظر توسط شخصی دیگر در اختیار او جهت زندگی مشترک قرار گرفته است.
در بحث دادخواست الزام به تمکین زوجه که توسط زوج (شوهر) تقدیم دادگاه میشود، زوج می بایستی مقدمات تمکین مثل تهیه مسکن و (اثاث منزل) را تهیه کند. رویه عملی دادگاه های خانواده سراسر کشور چنین است که در مرحله رسیدگی یا اجرای حکم بوسیله مددکاری، کلانتری ، کارشناس و غیره دستور بازدید از مسکن تهیه شده توسط زوج را صادر می شود.
پس از گزارش کارشناس مبنی بر اینکه زوج مسکن مناسب شان با وسایل مناسب را تهیه و آماده نموده و زوجه علیرغم دعوت از او برای حضور در منزل مناسب مذکور در منزل یادشده برای زندگی مشترک با زوج حاضر نشده است اجرای احکام گواهی عدم تمکین یا نشوز زوجه را صادر می کند و بر این اساس زوج می تواند از برخی مزایای قانونی استفاده کند.
مزایای قانونی عدم تمکین زوج عدم استحقاق زوجه به دریافت نفقه و عدم استحقاق او در صورت طلاق به شرط تنصیف اموال زوج خواهد بود.
همچنین زوج می تواند با ارائه گواهی عدم تمکین زوجه یا گواهی نشوز زن از دادگاه صدور تجویز ازدواج مجدد را به دلیل در عسر و حرج قرار گرفتن درخواست کند.
به هر حال چه اینکه زن دادخواست تهیه مسکن مستقل بدهد یا شوهر دادخواست الزام به تمکین زوجه بدهد در هر دو فرض شوهر مکلف به تهیه مسکن متناسب با شان زوج است.
مطابق ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی زن باید در منزلی که شوهر تعیین میکند سکنی نماید مگر اینکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد.
چند نکته :
الف- اختیار تعیین مسکن با زوج است مگر اینکه خلاف آن در عقدنامه یا در سند دیگری بعد از عقد شرط شده باشد که به آن شرط حق مسکن زوجه گفته میشود.
ب- اگر زن بدون دلیل از سکونت در منزل تهیه شده توسط زوج خودداری کند و به وظیفه تمکین خود حق عمل نکند ناشزه محسوب می شود و مستحق نفقه نخواهد بود.
ج- مستبط از ماده 1107قانون مدنی در تهیه مسکن ملاک شان زن است نه استطاعت مالی زوج و تشخیص با دادگاه است.
د- نکته مهم اینکه شوهر باید در شهر محل سکونت خود منزل برای زوجه تهیه کند.